Een dichte laurierhaag, een vijver met een rand van riet en een sloot achter de schutting: voor veel tuinliefhebbers is dat het ideaalbeeld. Voor een rat ook. Groen dat tot op de grond doorloopt, water in de buurt en wat voer op het gazon vormen samen een uitnodigend leefgebied. Het goede nieuws is dat u als tuinier veel invloed hebt op de vraag of een rat zich bij u thuis voelt.
Wie in Bergen op Zoom woont, heeft daar extra reden voor. Aan de oostkant van de stad begint direct het bos, en in en om wijken als Noordgeest, Gageldonk en Halsteren is water en groen nooit ver weg.
Wat een rat in de tuin zoekt
De bruine rat heeft weinig nodig: water, voedsel en een veilige plek om te schuilen en te nestelen. Een vijver of sloot levert het water. Het voedsel komt vaak van de mens zelf. Denk aan vogelvoer dat op de grond valt, valfruit onder de appelboom, een open composthoop of het brood dat voor de eenden wordt gegooid.
Voor de schuilplek kijkt de rat naar alles wat laag, dicht en donker is. Een haag die tot aan de grond is volgegroeid, een stapel snoeihout of een hoek met overwoekerde bodembedekkers is daarvoor perfect. Ratten graven ook graag holen in een zachte, begroeide oever.
Snoei en onderhoud als preventie
Voor wie van tuinieren houdt, is dit misschien de prettigste manier om ratten te weren: gewoon goed onderhoud.
- Houd de onderkant van hagen open. Snoei een laurier- of ligusterhaag zo dat er onderaan een strook van een hand hoog vrij blijft. Dat ziet er verzorgd uit en ontneemt ratten een veilige looproute.
- Ruim snoeiafval snel op. Laat takken niet wekenlang op een hoop liggen. Voer het af of hak het klein voor een gesloten compostbak.
- Maai de oever kort. Een strook kort gras tussen sloot of vijver en het terras maakt het voor een rat minder aantrekkelijk om de tuin in te trekken.
- Raap valfruit op. Appels, peren en pruimen die blijven liggen, zijn in de herfst een feestmaal.
- Kies een gesloten compostvat. Zet het op tegels of op een stuk gaas en leg er geen gekookte etensresten, vlees of brood in.
Rond de vijver en het voederhuisje valt ook winst te halen. Geef de vissen kleine porties, zodat er geen voer blijft drijven of op de rand belandt. Vogels kunt u in de winter prima bijvoeren, maar doe dat met een hangend voederhuisje met een opvangschaal. Zet het niet direct naast de waterkant en veeg gemorst zaad regelmatig op.
Voert u de eenden op de sloot? Dan kunt u daar beter mee stoppen. Brood dat in het water of op de oever achterblijft, is een van de bekendste oorzaken van rattenoverlast bij water.
Herken de signalen op tijd
Ratten zijn vooral ’s avonds en ’s nachts actief. Wat u overdag wel kunt zien, zijn hun sporen. Let op ronde holen van een paar centimeter in de oever of onder het tuinhuis, platgelopen paadjes langs de schutting en keutels zo lang als een flinke rozijn. Ook knaagsporen aan een houten vlonder of aan de deksel van de afvalbak zijn een teken.
Ziet u een rat langs een openbare sloot of in een plantsoen, meld dat dan bij de gemeente Bergen op Zoom, die over de openbare ruimte gaat. Gebruik zelf geen gif in de tuin. Egels, vogels, katten en spelende kinderen lopen daar onnodig risico mee.
Als de rat dichter bij huis komt
Zodra er holen naast de gevel verschijnen of u gekrabbel hoort in de kruipruimte, is het probleem niet meer alleen een tuinkwestie. Zeker in de Binnenstad, waar smalle huizen met kelders en zolders al eeuwen tegen elkaar aan staan, kan een rat zich via gedeelde muren verplaatsen. Op dat punt loont het om de hulp van een vakman te vragen. Een gecertificeerde bestrijder voor ongediertebestrijding Bergen op Zoom spoort de route van de dieren op en pakt het probleem gericht aan.
Zo’n bedrijf is 24/7 bereikbaar, ook als u op zondagavond ineens een rat in de bijkeuken ziet. Dat geldt voor de binnenstad, maar ook voor Fort-Zeekant of Lepelstraat.
Een goed onderhouden tuin is dus niet alleen mooi om te zien, maar ook uw beste verdediging tegen ratten. Met een open haagvoet, een opgeruimde oever en afgesloten voer blijft de tuin in Bergen op Zoom vooral een plek voor vogels, vlinders en uzelf.
